เท้า และ รองเท้า กับ เกร็ดความรู้ และวิธีดูแลรักษา

ประเทศไทยอยู่ในเขตร้อนชื้น ทำให้สภาพผิวหนังของคนไทยมีโอกาสสัมผัสกับเชื้อโรคต่างๆ ได้มาก โดยเฉพาะฤดูร้อนที่มีอากาศร้อนอบอ้าวเช่นนี้ ทำให้มีเหงื่อออกเยอะ นอกจากน่ารำคาญใจแล้ว เหงื่อที่ออกมากๆ ในฤดูร้อน ยังตามมาด้วยความชื้นในฤดูฝน ซึ่งความชื้นที่พูดถึงนี้เป็นปัจจัยสนับสนุนอย่างดีเยี่ยมในการเติบโตของพวกเชื้อโรค และเป็นสาเหตุของการติดเชื้อโรคที่ผิวหนังนั่นเอง นายแพทย์สุมนัส บุณยะรัตเวช ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล แนะนำวิธีปฏิบัติง่ายๆ ในการดูแลสุขภาพเท้าด้วยตัวเอง และควรเริ่มปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่วันนี้

• ล้างเท้าให้สะอาด ด้วยน้ำสบู่อ่อนๆ ประมาณ 10 นาที เวลาอาบน้ำ ทุกๆ วัน ซึ่งจะทำให้ผิวหนังนุ่ม แต่อย่าขัดหรือถู หรือแช่น้ำเป็นเวลานาน เพราะจะทำให้ผิวหนังแห้ง
• เช็ดเท้าให้แห้งสนิททุกครั้ง โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้วเท้าต้องให้แห้งจริงๆ
• สำหรับผู้มีกลิ่นเท้า หลังจากล้างเท้าสะอาดและเช็ดให้แห้งแล้ว ควรจะโรยแป้งทาตัวให้ทั่วเท้าและซอกเท้า รวมถึงอย่าใส่รองเท้าคับเกินไป ควรเลือกรองเท้าที่ใส่สบายและระบายอากาศได้ ถุงเท้าควรเป็นถุงเท้าผ้าฝ้ายจะดีกว่าถุงเท้าไนลอน
• ถ้าผิวแห้ง ทาครีมที่ไม่มีน้ำหอมฉุน เพื่อให้ความชุ่มชื้น โดยทาบางๆ ให้ทั่วทั้งหลังเท้าและฝ่าเท้า ห้ามทาครีมบริเวณซอกนิ้วเท้า เพราะอาจเกิดการหมักหมมของเชื้อราได้
• ถ้าเล็บยาวต้องตัดเล็บเท้าอย่างถูกวิธี โดยตัดตรงตามแนวขอบเล็บเท่านั้น ไม่ตัดเล็บเซาะเข้าไปด้านข้างหรือจมูกเล็บ และไม่ควรตัดเล็บให้สั้นเกินไป
• ใส่รองเท้าให้เหมาะกับโรค ควรใส่รองเท้าที่เหมาะสมและถูกสุขลักษณะ เช่น ผู้ป่วยเบาหวานควรใส่รองเท้าที่ทำจากวัสดุที่มีลักษณะนิ่มและมีแผ่นรองรับ แรงกระแทกที่ฝ่าเท้า ไม่ควรใส่รองเท้าแตะชนิดที่มีสายรัดง่ามนิ้วเท้า
• หมั่นตรวจเท้าด้วยตนเองเป็นประจำ สังเกตสีผิว กลิ่นเท้า อุณหภูมิของเท้า และอาการผิดปกติอื่นๆ เช่น ปวดเท้า มีอาการชา บวม มีเม็ดพอง หรือคัน เป็นต้น โดยตรวจให้ทั่วทั้งฝ่าเท้า ส้นเท้า ซอกนิ้วเท้า และบริเวณเล็บเท้า หากพบความผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์
• ออกกำลังกายเท้า เพื่อบริหารข้อเท้าและกล้ามเนื้อเท้าอย่างสม่ำเสมอทุกวัน เพื่อคงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและกระตุ้นการไหลเวียนเลือดมาสู่ปลายเท้า ท่าบริหารทำได้โดย
    - กระดกข้อเท้าขึ้นและลงสลับกันช้าๆ ทำ 5 - 10 ครั้ง แล้วจึงสลับข้าง
   - หมุนข้อเท้า โดยหมุนเข้าและหมุนออกช้าๆ ทำอย่างละ 5 - 10 ครั้ง แล้วจึงสลับข้าง
   - ใช้นิ้วเท้าจิกผ้าที่วางอยู่บนพื้นสลับกับปล่อย เพื่อบริหารกล้ามเนื้อเล็กๆในเท้า
   - นั่ง ยกขาขึ้นพาดโต๊ะ เหยียดเข่าตึง แล้วกระดกข้อเท้าขึ้นใช้มือจับปลายเท้าค้างไว้นับ 1 – 6 ในใจ ถือเป็น 1 ครั้ง ทำจนครบ 2 ข้าง 

โรค อันที่อาจเกิดขึ้น กับ เท้า อันแสนรักของเรา ในหน้าฝนได้แก่

• โรคเท้าเหม็น (Pitted Karatolysis)
• โรคเชื้อราที่เท้า (Tinea Pedis)
• โรคจากอุบัติเหตุและภยันตรายที่เกิดกับเท้า

สำหรับวิธีการดูแล รักษา รองเท้าแฟชั่น สวยๆ ของเรา ต้อนรับ หน้าฝน เรามี Tips ดีๆ มาฝากค่ะ

เมื่อ รองเท้า ของเรา ไม่ว่าจะเป็น รองเท้าหนัง รองเท้าผ้าใบ หรือ รองเท้าหนัง เปื้อนโคลน อย่าเพิ่งนำไปซักทันที ควรปล่อยทิ้งไว้ จนกว่า ขี้ดินหรือโคลนแห้งแข็งจับตัวเป็นก้อน จากนั้นใช้มีด หรือไม้แข็ง ๆ ค่อย ๆ ขูดที่เปื้อนเบา ๆ ให้หลุด แล้วใช้ผ้าเปียกพอหมาด ๆ เช็ดบริเวณที่เปื้อนซ้ำอีกทีหนึ่ง นำเศษกระดาษหนังสือพิมพ์ยัดใส่เข้าไปในรองเท้า หรือใช้ที่ดันทรงรองเท้า เพื่อรักษารูปทรง เมื่อแห้งนำรองเท้ามาขัดเงาหรือใช้น้ำยาทารองเท้าป้ายตามปกติ

สำหรับ รองเท้าหนัง ที่เปียกฝนเปียกน้ำ และเมื่อปล่อยทิ้งไว้ให้แห้งแล้ว หาก รองเท้า ไม่แวววาวเหมือนเก่า ก็ใช้เปลือกกล้วย หรือปิโตรเลียมเจลทาถู และใส่กระดาษหนังสือพิมพ์ในรองเท้า เพื่อแก้ปัญหา รองเท้า หดตัว แต่สำหรับ รองเท้าผ้าใบ ที่เปียกโชกอย่าลืมใช้กระดาษทิชชูปิดทับไว้แล้วผึ่งในที่ที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก (หรือตากแดดในวันที่ไม่มีฝนตก) เพื่อดูดซับคราบเหลืองที่จะเกิดขึ้น ส่วนกรณี รองเท้า เกิดกลิ่นเนื่องจากความอับชื้น การโรยเบกกิ้งโซดา หรือแป้งทาตัวทิ้งค้างไว้ 1 คืนจะช่วยได้มาก

เกล็ดความรู้เรื่องเท้า

เท้าเป็นอวัยวะที่มหัศจรรย์  เท้าประกอบไปด้วยกระดูกชิ้นเล็กๆ  26  ชิ้น  เท้า  2  ข้างมีกระดูกรวมกันทั้งหมด  52  ชิ้น  ซึ่งเป็น  1  ใน  4  ของกระดูกทั้งหมดในร่างกาย  ข้อต่อในเท้า   มีทั้งหมด 38 ข้อ มีกล้ามเนื้อ 31 มัด มีเส้นเอ็นทั้งหมด 107 เส้น 

เท้าเป็นอวัยวะที่ทำงานหนัก ในขณะเดินมีแรงกระทำต่อเท้าข้างละประมาณ 120% ของน้ำหนักตัว  และในขณะวิ่งมีแรงกระทำต่อเท้าสูงถึงข้างละประมาณ 275%  ของน้ำหนักตัว มีการศึกษาพบว่าผู้ชายน้ำหนักตัว 68  กิโลกรัม  เท้าแต่ละข้างต้องรับน้ำหนัก  63.5  ตันในขณะเดิน  และสูงถึง  100 ตัน  เมื่อวิ่งเป็นระยะทาง  1.6 กิโลเมตร  มีผู้ประมาณการไว้ว่าชั่วชีวิตของมนุษย์ผู้หนึ่งจะใช้เท้าเดินเป็นระยะทางเฉลี่ยถึง  120,000 – 160,000  กิโลเมตร  ซึ่งยาวมากกว่า  3  ถึง  4  เท่าของระยะทางรอบโลกเสียอีก